Van AUT dùng cho hệ thống cấp nước khu chăn nuôi nên chọn ra sao?

Van AUT dùng cho hệ thống cấp nước khu chăn nuôi cần chọn theo nguồn nước, lưu lượng sử dụng, áp lực bơm, số dãy chuồng, số điểm uống nước, khu vệ sinh chuồng, nguy cơ cặn bẩn, khả năng chống nước hồi và điều kiện bảo trì. Khu chăn nuôi thường có môi trường ẩm, bụi, chất thải, nước rửa chuồng và nhiều điểm dùng nước cùng lúc nên hệ thống van cần bền, dễ thao tác, dễ cô lập từng khu và thuận tiện kiểm tra định kỳ.

Nếu bạn đang tìm hiểu các dòng van dùng cho hệ thống nước và công trình kỹ thuật, có thể tham khảo nhóm van AUT Malaysia ↗ để xem thêm các sản phẩm như van cổng AUT, van bướm AUT, van 1 chiều AUT, van xả khí AUT, rọ bơm AUT, Y lọc AUT, khớp nối mềm AUT, đồng hồ nước AUT, van PCCC AUT và van thủy lực AUT.

Với hệ thống cấp nước khu chăn nuôi, việc chọn van không nên chỉ dựa vào đường kính ống. Cần xem nước lấy từ bể chứa, giếng khoan, ao hồ, tuyến cấp chung hay hệ xử lý; nước cấp cho máng uống, vòi uống tự động, khu rửa chuồng, bể pha thuốc, hệ làm mát hay khu vệ sinh thiết bị.

Đặc điểm hệ thống cấp nước khu chăn nuôi

Hệ thống cấp nước khu chăn nuôi thường phục vụ nhiều mục đích khác nhau. Nước có thể cấp cho vật nuôi uống, rửa chuồng, vệ sinh dụng cụ, làm mát, phun sương, rửa sàn, cấp vào bể trung gian hoặc pha dung dịch vệ sinh theo quy trình.

Môi trường chăn nuôi thường ẩm, nhiều bụi, có chất hữu cơ, có nước thải và có hoạt động rửa chuồng thường xuyên. Vì vậy, van và đường ống rất dễ bám bẩn bên ngoài, bị va chạm bởi xe đẩy, dụng cụ vệ sinh hoặc thiết bị trong trại.

Ngoài ra, nhu cầu nước có thể tăng mạnh theo thời điểm. Khi nhiều dãy chuồng cùng rửa, nhiều vòi uống hoạt động hoặc hệ làm mát chạy đồng thời, lưu lượng và áp lực có thể thay đổi rõ rệt.

Cần xác định nguồn nước trước khi chọn van AUT

Trước khi chọn van AUT, cần xác định nguồn nước cấp cho khu chăn nuôi đến từ đâu. Nếu nước lấy từ bể chứa, bể ngầm, giếng khoan hoặc ao hồ qua bơm, cần chú ý đầu hút bơm, rọ bơm, van 1 chiều và Y lọc. Nếu nước lấy từ tuyến cấp chung, cần kiểm tra áp lực, đồng hồ và van khóa tổng.

Nguồn nước trong khu chăn nuôi đôi khi có cặn, cát, bùn mịn, rỉ sét hoặc tạp chất từ bể chứa. Nếu không kiểm soát cặn, đầu uống tự động, đầu phun, van điện từ hoặc thiết bị làm mát có thể bị tắc.

Vì vậy, việc chọn van phải đi cùng cách bố trí lọc, xả cặn và bảo trì. Không nên chỉ lắp van khóa mà bỏ qua chất lượng nước đầu vào.

Nên có van khóa tổng AUT cho khu chăn nuôi

Đầu tuyến cấp nước vào khu chăn nuôi nên có van khóa tổng AUT. Van này giúp cô lập toàn bộ khu khi cần sửa đường ống chính, thay bơm, xử lý rò lớn, súc rửa hệ thống hoặc bảo trì bể chứa.

Van khóa tổng cần đặt ở vị trí dễ tiếp cận, không bị che bởi bao thức ăn, dụng cụ vệ sinh, xe đẩy hoặc vật tư chăn nuôi. Khi có sự cố nước chảy mạnh, người vận hành phải đóng được van nhanh.

Tùy DN và không gian lắp đặt, có thể chọn van cổng AUT hoặc van bướm AUT. Van cổng phù hợp vị trí khóa chắc, ít đóng mở. Van bướm phù hợp tuyến DN vừa và lớn, cần thao tác nhanh và gọn.

Nên chia van theo từng dãy chuồng hoặc khu nuôi

Khu chăn nuôi thường được chia thành nhiều dãy chuồng, khu nuôi, khu cách ly, khu úm, khu sinh sản, khu nuôi thịt hoặc khu hậu bị. Mỗi khu nên có van khóa riêng để dễ cô lập khi cần vệ sinh, sửa ống hoặc xử lý rò.

Nếu toàn bộ khu trại chỉ có một van tổng, khi một dãy chuồng bị rò hoặc cần sửa đầu uống, có thể phải dừng nước toàn bộ khu. Điều này rất bất tiện vì vật nuôi vẫn cần nước liên tục.

Cách bố trí tốt là có van tổng khu, sau đó chia van nhánh cho từng dãy chuồng. Với khu lớn, có thể chia thêm van cho từng cụm máng uống hoặc từng khu vệ sinh.

Van khóa tại cụm uống nước rất quan trọng

Các cụm uống nước tự động, máng uống hoặc đường cấp nước cho từng ô chuồng nên có van khóa riêng. Van này giúp sửa đầu uống, thay đoạn ống, vệ sinh máng hoặc xử lý rò mà không ảnh hưởng đến các khu khác.

Trong chăn nuôi, đầu uống bị tắc hoặc rò là lỗi khá thường gặp. Nếu không có van khóa gần cụm sử dụng, việc sửa chữa sẽ mất thời gian và có thể làm cả dãy chuồng bị mất nước.

Van khóa cụm uống nên đặt ở vị trí dễ thấy, không quá thấp sát nền bẩn và không bị vật nuôi hoặc dụng cụ va chạm. Nếu lắp trong khu có nguy cơ va đập, cần có bảo vệ đơn giản để tránh gãy tay van hoặc lệch đầu nối.

Van 1 chiều AUT khi hệ thống có bơm cấp nước

Nếu hệ thống cấp nước khu chăn nuôi dùng bơm từ bể chứa, giếng, ao hồ hoặc bể trung gian, nên cân nhắc van 1 chiều AUT sau bơm. Van 1 chiều giúp hạn chế nước hồi về bơm khi bơm dừng, giữ áp ổn định hơn và giảm nguy cơ bơm phải mồi lại.

Trong hệ thống có nhiều điểm lấy nước, áp lực thay đổi liên tục khi các nhánh mở hoặc đóng. Nếu thiếu van 1 chiều phù hợp, có thể xuất hiện tụt áp, nước hồi, tiếng đập hoặc bơm đóng ngắt bất thường.

Khi lắp van 1 chiều AUT, cần kiểm tra mũi tên trên thân van. Mũi tên phải cùng chiều nước đi từ bơm ra hệ thống chuồng trại.

Y lọc AUT giúp bảo vệ đầu uống, đầu phun và thiết bị

Y lọc AUT nên được cân nhắc nếu nguồn nước có cặn hoặc trước các thiết bị nhạy như đầu uống tự động, đầu phun làm mát, van điện từ, đồng hồ nước, van giảm áp hoặc cụm pha trộn. Cặn nhỏ có thể làm tắc đầu uống, khiến vật nuôi thiếu nước hoặc làm hệ làm mát hoạt động không đều.

Y lọc cần được lắp ở vị trí dễ tháo nắp và vệ sinh lưới. Trong khu chăn nuôi, nếu lưới lọc tắc mà không vệ sinh kịp, nước đến cuối dãy chuồng có thể yếu dần.

Không nên lắp Y lọc ở vị trí quá bẩn, quá thấp hoặc bị che bởi thiết bị. Nên bố trí sao cho người vận hành có thể kiểm tra định kỳ mà không phải tháo dỡ nhiều.

Rọ bơm AUT khi bơm hút từ bể, ao, giếng hoặc hố chứa

Nếu bơm hút nước từ bể chứa, ao hồ, giếng, hố gom nước sạch hoặc nguồn nước trung gian, rọ bơm AUT là thiết bị rất đáng chú ý. Rọ bơm giúp hạn chế rác lớn, lá cây, cặn thô hoặc vật lạ đi vào bơm, đồng thời hỗ trợ giữ nước mồi trong một số cấu hình đường hút.

Đầu hút bơm trong khu chăn nuôi dễ gặp cặn hơn so với hệ thống nước sinh hoạt thông thường. Nếu rác hoặc cặn lớn đi vào bơm, bơm có thể kêu, rung, giảm lưu lượng hoặc hư cánh bơm.

Khi lắp rọ bơm, không nên đặt quá sát đáy bể vì dễ hút bùn lắng. Cần có khoảng cách hợp lý và có kế hoạch vệ sinh rọ định kỳ, nhất là sau khi bể chứa được súc rửa hoặc nguồn nước có nhiều cặn.

Đồng hồ nước AUT nếu cần quản lý tiêu thụ nước

Khu chăn nuôi có thể tiêu thụ lượng nước lớn, đặc biệt khi kết hợp nước uống, nước rửa chuồng và hệ làm mát. Nếu cần quản lý chi phí hoặc phát hiện thất thoát, có thể bố trí đồng hồ nước AUT tại tuyến tổng hoặc từng khu nuôi.

Đồng hồ giúp theo dõi lượng nước sử dụng theo ngày, theo ca hoặc theo khu. Nếu ngoài giờ rửa chuồng mà đồng hồ vẫn quay mạnh, có thể có đầu uống rò, van xả hở, đường ống bị thấm hoặc vòi chưa đóng kín.

Đồng hồ nên có van khóa trước và sau để thuận tiện thay thế, kiểm định hoặc bảo trì. Nếu nguồn nước có cặn, nên cân nhắc Y lọc trước đồng hồ.

Chọn đúng DN theo số lượng điểm dùng nước

Van AUT dùng cho khu chăn nuôi cần chọn đúng DN theo số dãy chuồng, số điểm uống, số vòi rửa, chiều dài tuyến ống và lưu lượng sử dụng đồng thời. Tuyến chính cấp cho toàn khu cần DN lớn hơn các nhánh nhỏ.

Nếu chọn van nhỏ hơn đường ống, nước có thể yếu khi nhiều điểm dùng cùng lúc. Nếu chọn van quá lớn cho nhánh nhỏ, chi phí tăng và việc bố trí có thể cồng kềnh không cần thiết.

Khi thay van cũ, cần kiểm tra DN thực tế, kiểu kết nối, tiêu chuẩn mặt bích hoặc ren, chiều dài lắp đặt và không gian thao tác. Không nên chọn van chỉ dựa vào cảm tính.

Chọn đúng áp lực theo bơm và nhu cầu sử dụng

Áp lực cấp nước trong khu chăn nuôi phụ thuộc vào bơm, bể chứa, chiều dài tuyến ống, số điểm dùng nước và độ cao lắp đặt. Hệ thống cấp cho đầu uống tự động có thể cần áp lực ổn định, trong khi tuyến rửa chuồng có thể cần lưu lượng lớn hơn.

Van AUT cần phù hợp với áp lực vận hành và áp lực thử của hệ thống. Nếu lắp gần bơm, áp lực và dao động áp có thể cao hơn. Nếu lắp cuối tuyến, cần đảm bảo van không gây cản trở dòng nước quá mức.

Nếu hệ thống thường có tiếng đập, rung ống hoặc tụt áp khi nhiều khu dùng nước, cần kiểm tra bơm, van 1 chiều, bồn áp lực, DN tuyến chính và cách chia nhánh.

Bố trí van ở nơi tránh va chạm và dễ vệ sinh

Khu chăn nuôi có nhiều hoạt động như cho ăn, dọn chuồng, rửa nền, di chuyển xe đẩy, kéo ống mềm hoặc vận chuyển vật tư. Van không nên đặt ở vị trí dễ bị va chạm, bị vật nuôi tác động hoặc bị nước thải bắn trực tiếp thường xuyên.

Van nên đặt cao vừa đủ để dễ thao tác, tránh sát nền bẩn. Với van trong khu rửa chuồng, cần tránh vị trí nước bẩn đọng lâu ngày quanh tay van và mặt bích.

Nếu van nằm gần lối đi hoặc khu xe đẩy, nên có khung bảo vệ đơn giản. Mục tiêu là tránh gãy tay van, lệch đầu nối hoặc rò nước do va đập.

Cần có điểm xả cặn và súc rửa tuyến

Hệ thống cấp nước khu chăn nuôi nên có điểm xả cặn tại cuối tuyến hoặc vị trí thấp phù hợp. Cặn có thể tích tụ trong các đoạn ống dài, đặc biệt khi nguồn nước từ bể hoặc giếng có nhiều tạp chất.

Điểm xả cặn giúp súc rửa đường ống sau thi công, sau bảo trì hoặc sau thời gian dài vận hành. Nếu không có điểm xả, cặn có thể đi vào đầu uống, đầu phun hoặc Y lọc, làm hệ thống nước yếu và khó vệ sinh.

Nước xả cần được dẫn về rãnh thoát, hố gom hoặc khu vực xử lý phù hợp. Không nên xả nước bẩn vào khu ăn uống của vật nuôi hoặc khu chứa thức ăn.

Chú ý tách tuyến nước uống và nước rửa chuồng nếu cần

Trong một số khu chăn nuôi, nước cấp cho vật nuôi uống và nước rửa chuồng có thể dùng chung nguồn nhưng nên tách nhánh quản lý. Tuyến nước uống cần ổn định, sạch hơn và ít bị ảnh hưởng bởi thao tác rửa chuồng.

Nếu nước rửa chuồng mở mạnh làm tụt áp tuyến uống, vật nuôi có thể thiếu nước trong giờ cao điểm. Vì vậy, cần bố trí van khóa, nhánh cấp và DN hợp lý để hạn chế ảnh hưởng chéo.

Nếu có yêu cầu cao hơn về chất lượng nước uống, cần xem xét lọc, bể trung gian hoặc tuyến cấp riêng theo thiết kế vận hành của trang trại.

Chú ý hệ thống làm mát, phun sương nếu có

Nhiều trang trại có hệ làm mát, phun sương hoặc làm mát mái. Các đầu phun thường có lỗ nhỏ, rất nhạy với cặn. Nếu nước không được lọc tốt, đầu phun dễ tắc, làm mát không đều và tăng thời gian bảo trì.

Với tuyến cấp cho hệ làm mát, nên cân nhắc Y lọc AUT trước cụm phun, van khóa riêng cho từng khu và điểm xả để vệ sinh tuyến. Nếu hệ thống có bơm riêng, cần xem xét van 1 chiều và bảo vệ đầu hút.

Van cho hệ làm mát nên đặt ở vị trí dễ đóng mở theo mùa hoặc theo ca vận hành. Nhãn van cần rõ để tránh nhầm với tuyến nước uống hoặc nước rửa.

Nhãn van cần rõ theo từng khu chuồng

Mỗi van AUT trong khu chăn nuôi nên có nhãn rõ ràng. Nhãn nên ghi khu vực cấp nước, chức năng van, trạng thái vận hành bình thường và mã van nếu hệ thống lớn.

Ví dụ: van tổng khu nuôi heo, van cấp dãy chuồng A, van cấp khu uống nước, van cấp khu rửa chuồng, van sau bơm, van trước Y lọc, van xả cặn cuối tuyến hoặc van cấp hệ làm mát.

Nhãn rõ giúp người vận hành thao tác nhanh khi có rò rỉ, tắc nước hoặc cần cô lập một khu chuồng. Trong môi trường chăn nuôi nhiều ca, nhãn càng quan trọng để tránh bàn giao sai.

Bảo trì định kỳ van AUT trong khu chăn nuôi

Van AUT trong khu chăn nuôi cần được kiểm tra định kỳ vì môi trường ẩm và bẩn hơn nhiều khu vực khác. Các hạng mục cần kiểm tra gồm khả năng đóng mở, rò rỉ, mặt bích, tay van, bulong, Y lọc, van 1 chiều, rọ bơm, điểm xả và nhãn van.

Van ít thao tác cũng nên được đóng mở thử để tránh kẹt. Y lọc cần vệ sinh khi nước yếu hoặc đầu uống bị tắc. Rọ bơm cần kiểm tra nếu bơm hút yếu, kêu lớn hoặc lưu lượng giảm.

Bảo trì định kỳ giúp giảm nguy cơ mất nước đột ngột, bảo vệ bơm và giữ hệ thống cấp nước cho vật nuôi ổn định hơn.

Checklist chọn van AUT cho hệ thống cấp nước khu chăn nuôi

Những lỗi thường gặp khi chọn van cho khu chăn nuôi

Lỗi đầu tiên là không chia van theo từng dãy chuồng, khiến khi một khu bị rò phải dừng nước toàn bộ trại. Lỗi thứ hai là thiếu lọc cặn, làm đầu uống tự động và đầu phun làm mát dễ bị tắc.

Lỗi thứ ba là không chú ý đầu hút bơm. Nếu bơm hút từ bể hoặc ao nhưng không có rọ bơm phù hợp, rác và cặn lớn có thể đi vào bơm, làm bơm nhanh hư.

Lỗi thứ tư là chọn DN tuyến chính quá nhỏ, khiến nước yếu khi nhiều khu dùng cùng lúc. Lỗi thứ năm là đặt van quá thấp sát nền bẩn hoặc nơi dễ va chạm, làm van nhanh bám bẩn, khó thao tác và dễ rò nước.

Kết luận

Van AUT dùng cho hệ thống cấp nước khu chăn nuôi cần được chọn theo nguồn nước, số lượng điểm dùng nước, áp lực bơm, DN đường ống, nguy cơ cặn bẩn và yêu cầu chia khu vận hành. Nên có van khóa tổng, van khóa từng dãy chuồng, van tại cụm uống nước, van 1 chiều sau bơm, Y lọc trước thiết bị nhạy cặn, điểm xả cặn và nhãn van rõ ràng.

Với hệ thống dùng bơm hút từ bể chứa, giếng, ao hồ hoặc nguồn nước trung gian, đầu hút bơm cần được bảo vệ tốt để hạn chế rác và cặn lớn đi vào bơm. Bạn có thể tham khảo thêm nhóm Rọ bơm AUT ↗ để chọn đúng kích cỡ, kiểu kết nối và vị trí lắp phù hợp cho tuyến hút.

Câu hỏi thường gặp về van AUT cho hệ thống cấp nước khu chăn nuôi